Belediye çay satar mı?
Sosyal belediyecilik adı altında belediyeler bazı hizmetleri de icra ediyor.
Sayın Erdoğan’ın İstanbul BŞB Başkanlığı döneminde alkolsüz restoranlar açıldı İstanbul’un pek çok yerinde.
Alkol alan alır almayan almaz o ayrı konu.
Benim tartışmak istediğim belediyelerin lokanta/cafe açması meselesi.
Belediyelerin kreş/yurt açması keza…
Belediye işletmeci değildir.
Belediyelerin görevi bu tarz işletmeleri denetlemek, onlara ruhsat vermektir.
Oysa belediye ne yapıyor?
Bu işletmeleri fiyat bazlı olarak terbiye etmek amacıyla işletmeler açıyor.
Beltur İstanbul’da pek çok yerde cafe, dondurmacı, lokanta açmış işletiyor.
Ciddi bir ilgi de var. Fiyatlar gayet makul.
İyi de ortada bir haksız rekabet var.
Belediye kira ödemiyor, kar etmek güdüsü yok. Yani Ticaret Kanunu’ndaki “basiretli tacir” tarifine uymuyor.
Zaten yüksek dolaylı ve doğrudan vergiler, kiralar, elektrik, doğalgaz, işçilik mliayetleri nedeniyle kar etmeyi bırak ayakta duramayan işletmeler şimdi bir de karşılarında belediye işletmelerini buldular.
Beltur’da bir çay 20 lira, bir başka cafede 50-70 TL bandında.
Buradaki fiyat farkı hammadde maliyetinden ya da yüksek kar kaynaklı değil.
O çayı size sunmak için o işletme çok yüksek kira ödüyor. Ayrıca 4 kişiyle dönen Beltur’da kendiniz servis yaparken ve bazen 1 saat sıra beklerken o işletmelerde size servis yapılıyor ve 1 saatlik bekleme zamanını değerlendirebiliyorsunuz.
Sahi zamanınız ne kadar değerli?
Belediyelerin işlettiği mekanların pek çok insanı rahatlattığını biliyorum ama unutmayalım, o işletmeleri bizler finanse ediyoruz. Bizlerin parasıyla kuruluyor ve işletiliyor.
Peki eğer insanlar daha çok Beltur mekanlarına giderse ne olur?
Özel işletmeler kapanır, insanlar işsiz kalır, basit…
EYT meselesinde de benzeri bir popülizm yapıldı ve ne yazık ki seçim dönemi olması nedeniyle iktidar bu popülizme yenik düşerek EYT kararı aldı.
Bence muhalefet burada hayırlı bir şey yapmadı.
EYT sorunu sonsuz bir kısır döngüdür… Her karar, uygulanmaya başladığı tarih itibariyle bazılarını mutsuz edecek düzenlemeler getirir, getirmeye devam da edecek. Dolayısıyla herkesi butlu edemezsiniz.
Ne oldu?
EYT kararı çıktı ve kararın ardından kapsam dışında kalanlar yeni EYT dalgasını oluşturdular.
Liberal ekonomi çerçevesinde ilerleyeceksek, ister yerel ister merkezi yönetim olsun, ister iktidar ister muhalefet olsun ucuz popülist söylemleri bir kenara bırakıp sorunları gerçekten çözecek adımlar atmak zorundadır.
Kreş mi yok? Yurt mu yetersiz? Bu konuda regülasyonları devreye sokacaksınız, devlet olarak gereğini yapıp standartları belirleyip kuralları koyacaksınız.
Bırakın özel girişimciler yapsınlar. Kurallara uymayanları, standartların dışıdna çıkanlar hakkında derhal gerekli işlemleri yapacaksınız.
Sizin göreviniz denetlemek ve işlerin yolunda gitmesini sağlamak, çay kahve satmak değil.
Bence tabi… Bunları söylediğim için eminim ciddi bir eleştiri yağmuruna maruz kalacağım. Ama ne yazık ki çok geç olmadan bunları tartışmamız gerekiyor.