MedyaFaresi MedyaFaresi

Yeni yılda zam yağmuru! İçkiye sigaraya şok zamlar!

Yeni ÖTV artışlarıyla birlikte benzin, sigara ve içki fiyatlarında ciddi yükseliş yaşandı. Bunun yanı sıra köprü ve otoyol geçiş ücretlerinde de yüzde 14'lük artış olacak.

Eklenme: 01 Ocak 2010 12:50 - Güncelleme: 26 Şubat 2016 11:32

Hükümet 2009'un son gününde akaryakıt ürünleri, sigara ve alkollü içkilerdeki Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tutarlarında ciddi artışa gitti. Köprü ve otoyol ücretleri artırıldı. Motorlu taşıtlar vergisi, pasaport ve harç ücretlerinde de yüzde 10'luk yükseliş yaşandı. Bakanlar Kurulu kararıyla dün Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren artış oranları bugünden itibaren uygulanacak. Yapılan hesaplamaya göre litre başına 20 kuruşluk ÖTV artışının ardından benzinin satış fiyatı 3.64 TL'ye çıkıyor. 12 kilogramlık mutfak tüpünün satış fiyatı 48.5 liradan 50.6 liraya çıktı. Birada yüzde 35'e varan oranda artış yaşandı.

Bütçeyi tutturmak için
ÖTV zamlarında hükümetin 2010 yılı bütçe hedefleri etkili oldu. 2010 yılı bütçesi 286.9 milyar lira. Bütçe giderleri 286 milyar 981 milyon, bütçe gelirleri 236.8 milyar lira. Buna göre bütçede 50.1 milyar liralık açık olacağı hesaplandı. Yapılan hesaplamaya göre 2010'da devletin kasasına vergilerden 193.3 milyar lira gireceği belirtiliyor. ÖTV gelirlerinde ise 2010 yılında yüzde 31.6'lık artış öngörülüyor.

Vergiler bütçe gelirlerinin yüzde 90'ını oluşturuyor. 2010 bütçesinde dikkati çeken en önemli gelişme '2002 yılında yürürlüğe giren ÖTV'nin ilk defa bu yıl KDV gelirlerini geçme ihtimali' olarak görülüyor. KDV ve ÖTV gelirleri, toplam vergi gelirlerinin yüzde 55.5'i.

Kaya: Dava açacağız
Tüketiciler Birliği Genel Başkanı Nazım Kaya, "Benzin fiyatında zaten dünya lideriydik, kaptırmadık" dedi. Kaya akaryakıttaki bu artışın diğer ürünlere de zam olarak yansıyacağını ileri sürerek, bu durumun 2010 yılındaki zamların habercisi olduğunu iddia etti. Nazım Kaya ayrıca "Köprü ve otoyollara yapılan zammı hafta başında yargıya taşıyacağız. Dava açacağız" dedi.


'Doğalgaza ocakta zam yok'
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, "Ocak doğal gaza zam yok. Ne zamana kadar? Şubat'a kadar. Otomatik fiyatlama mekanizması bu zammı belirliyor" dedi.

Yıldız, bu yıl doğal gaza yüzde 60 civarında zam geldiğine ilişkin haberlerin çıktığını, ancak bu haberlerin doğruyu yansıtmadığını belirterek, "Bırakın yüzde 60 zam gelmesini, 2009 yılı içerisinde yüzde 38.5 indirim yapıldı. Biz yaptığımız indirimlere seviniyoruz ancak petrol fiyatlarının uluslararası arenada fiyatlarının artmış olması bizim işimizi zorlaştırıyor. Dün itibariyle petrolün varil fiyatı 76-78 dolar civarlarına yükseldi" ifadelerini kullandı. Enerji KİT'lerinin 20 milyar TL'ye ulaşan borçlarıyla ilgili 'KİT'lerin mahsuplaşma taslağı' hazırladıklarını Hazine ile görüşmelerin devam ettiğini söyleyen Yıldız, "KİT'lerin birbirine olan borçları mahsuplaştıktan sonra 3 milyar TL kalacak. Ankara Büyükşehir'den 477 milyon TL tahsil ettik. 2010'da tüm bu borçları düzene sokacağız" dedi.


50 litrelik depo 196 liraya dolacak
Yeni artışlarla birlikte benzin fiyatının yüzde 70'i vergiden geliyor. Bu oran ABD'de yüzde 15, Kanada'da yüzde 31, İspanya'da yüzde 52, Almanya'da ise  yüzde 65 civarında. Akaryakıttan alınan vergilerde dünya ortalaması yüzde 55. Yeni zamların ardından kurşunsuz benzin kullanılan 50 litrelik bir otomobilin deposu 196 liraya doluyor. Eskiden aynı depo 170 liraya doluyordu. 70 litrelik depo ise 274 liraya doluyor. Buradaki eski rakam 238 liraydı.


Türkiye benzin liginin lideri
Ülke 95 oktan benzin
 (1 lt/dolar)

Türkiye 2.6
Hollanda 2.0
İngiltere 1.8
İtalya 1.8
Fransa 1.7
Japonya 1.5
Yunanistan 1.3
ABD 0.9
Rusya 0.8
Suudi Arabistan 0.1

Benzin fiyatının yüzde 70'i vergi
Kalem TL/lt. Yüzde
Toplam vergi 2.74 70
Vergisiz ürün maliyeti 0.84 21
Navlun 0.01 2
Dağıtım marjı 0.31 7
Toplam 3.9 100
   * Kurşunsuz benzin

Kaliteli şarap ucuzlayacak
Hükümet, şarapta yüzde 63 olan nispi ÖTV'yi sıfırlarken, bu durum özellikle kaliteli şarap fiyatlarında yüzde 10'luk düşüşe neden olacak. 1.75 liradan 1.95 liraya yükseltilen asgari maktudaki ÖTV de, ortalama 8 TL olan sofralık şarap fiyatı 9 TL'ye yükseltecek. Ortalama 25 TL olan kaliteli şarap fiyatı da 23.5 TL'ye inecek.

Pamukkale Şarapları Yönetim Kurulu Başkanı Yasin Tokat, Türkiye'de şarap tüketiminin yüzde 70'inin sofralık şarap olduğunu belirterek, "Asgari maktu ÖTV 1.75 liradan, 1.95'e çıktı. Bu sofralık şarabın fiyatını yüzde 15 artırır. Özellikle turistik tesisler, otel ve restoranlar bu artıştan etkilenecekler. Yüzde 63 olan nisbi ÖTV'nin kaldırılması kaliteli şarap fiyatını yüzde 6-10 arası düşürür" şeklinde konuştu. Vergi indirimi ile özellikle kaliteli şarapçılığın yolunun açılacağını belirten Kavaklıdere Şarapları Murahhas Azası Ali Başman, normal şaraptaki vergi indirimine karşın köpüklü şarapta vergilerin artmasının ise iyi olmadığını ve iki türün arasındaki vergi farkının altı kata yaklaştığını söyledi.
ye götürüldü.