Rıfat Ilgaz ve Hababam Sınıfı'nın doğuş hikayesi

Şeyma Subaşı gibi magazin figürlerinin kitaplarını konuşmakla meşgul herkes, kimse gerçek değerleri anmıyor...

Yıl 1956... Rıfat Ilgaz Dolmuş isimli mizah dergisinde çalışıyor. Dergi de ismi gibi dolu dolu, kimler yok ki... Patron İlhan Selçuk. Aziz Nesin'den, Çetin Altan'a yazarından çizerine, sonraki yıllarda çokça ün yapacak isimler.

Rıfat Ilgaz yazı dizileri, öyküler, röportajlar, fıkralar yazıyor yazmasına da takma isimlerle. Egzoz, çamurluk, stepne, direksiyon gibi dolmuş parçalarından oluşuyor hepsi. Ilgaz, her hafta farklı bir hikaye yayınlamak yerine bir diziye başlamayı teklif ediyor patrona, ikisinin de ortak noktası olan yatılı okullarda yaşanan olayları yazma niyetinde. İlhan Selçuk'un aklına yatıyor bu fikir. Adının da Hababam Sınıfı olmasında karar kılıyorlar. Hemen o hafta yayınlanmaya başlıyor Hababam Sınıfı... Stepne imzasıyla doğuyor...

1944'te basılan ve sadece 25 gün satışta kalabilen ilk kitabı sebebiyle hapis yatan (Hapis yatma sebebi Kitabın isminin Sınıf olması, kitap kapağının kırmızı olması ve Devrim Kitapevi tarafından basılmış olması.)1940 kuşağının hızlı şairinden böylesi bir mizah çıkacağı kimsenin aklının ucundan geçmiyor. En yakınları bile bu hikayeleri Rıfat Ilgaz'ın yazdığını bilmiyor.

Kimsenin ondan şüphe etmemesi mutlu ediyor Ilgaz'ı, adını sadece şiirlerinin altında görmeyi tercih ediyor ve hatta mizah öyküsü yazmayı kendisine yakıştırmıyor. Ancak Hababam Sınıfı'nın gördüğü büyük ilgi sonrası İlhan Selçuk öyküleri bir kitapta derlemeye karar veriyor. Artık takma ismin gereksiz olduğunu kitabın Rıfat Ilgaz ismiyle basılmasında bir sakınca olmadığını söylese de Ilgaz istemiyor ve kitap Stepne ismiyle basılıyor. Ve 5 bin kitap neredeyse raflara bile konmadan su gibi satılıyor. Böylelikle Rıfat Ilgaz kitaptan ilk parasını kazanmış oluyor.

 Yeni öykülerini de ikinci bir kitapta toplayan Ilgaz artık önüne geçilmez  bir üne sahip olan eserine de sahip çıkabilmek için bu kitapta Stepne takma adı yerine kendi ismini kullanıyor. Ancak o da ne? Bab-ı Ali'nin demirbaşlarından olan kitapevi burun kıvırıyor hikayelere. Nerde Stepne? Nerde Rıfat Ilgaz? bırak dostum bu işleri diyor. Yetmiyor "Rusçan fena değil, ilk kitabı iyi çevirmişin baktın iyi gitti, ikinciyi de sen yazdın" diye ekliyor. Yani Ilgaz, kendi kitabını Stepne isimli Rus bir yazardan çevirmiş olduğu iddiasıyla karşı karşıya kalıyor. :) Mizah yazarının maruz kaldığı mizah :))

Hababam Sınıfı yazı dizisi dergide tam 78 hafta aralıksız basılıyor. Ilgaz sağlık sorunları sebebiyle öyküyü sonlandırıyor. Bu öyküde öğrencilerin, yemekhanede çıkan yemekler ve kendilerine verilmesi gereken giysilerin verilmeyişi üzerinden okul yönetimine başkaldırışı anlatılıyor. Ancak yazı dizisinin sonlanması Hababam Sınıfı'nın sonu olmuyor. Öykünün bitişi sebebiyle okullarda Hababam Sınıfı kitaplarının okunması adeta yasaklanıyor ve öğrencilerin okuldan atılmasına kadar gidiyor iş. 

Yıllar sonra bir müzikalle geri dönüyor Hababam Sınıfı. Tıpkı Dolmuş Dergisi kadrosu gibi, müzikalde de yok yok... Adile Naşit, Şener Şen, Ayşen Gruda, Şevket Altuğ, Derya Baykal ve daha birçok ünlü ismin yer aldığı müzikalin müziklerini de Mazhar Fuat Özkan (MFÖ) yapıyor. Sonraki yıllarda Ulvi Uraz'ın teklifiyle Rıfat Ilgaz eseri tiyatroya uyarlıyor. İlhan Selçuk'un 31 Ocak 1966 Cumhuriyet Gazetesi'ndeki köşe yazısında övgüyle bahsettiği bu oyunda Zeki Alasya ve Metin Akpınar da yer alıyor. Hababam Sınıfı tiyatro oyununda da başarıyı yakalıyor ve turneye çıkıp binlerce izleyicinin karşısına çıkıyor. Bu esnada kitapların telifleriyle ilgili sorunlar yaşanıyor. Rıfat Ilgaz hem sağlığı hem de maddi sebeplerle zor zamanlar geçiriyor.

Hababam Sınıfı'na olan ilgi sinemacılarında dikkatini çekiyor elbet. 1966'da Atıf Yılmaz ve Orhan Günşiray eserin çekim hakkını satın alsalar da sansür engeline takıldıkları için proje gerçekleşmiyor. Sansür sebebi ise "Kel Mahmut". Öğretmene kel denmesini kabul etmiyor kurul. 1974'te bu işe el atan Ertem Eğilmez Kel Mahmut'u Mahmut Hoca'ya dönüştürüp kolları sıvıyor. Film tiyatro kitapları ve romandan yararlanılarak uyarlansa da, aslına sadık kalma hususunda pek özen gösterilmiyor maalesef. Sonraki yıllarda Rıfat Ilgaz bu durumdan rahatsız olduğunu dile getiriyor.

Buna rağmen Hababam Sınıfı filmi de beklenen başarıyı yakalıyor. 28 hafta boyunca tüm seanslarda salonları dolduruyor ve ardından devam filmleri geliyor. Hababam Sınıfı birçok oyuncunun parlamasına, kendini göstermesine vesile oluyor. Müzikleri kulaklara yer ediyor. Dünyada bir benzeri daha var mı bilmiyorum... Böylesine halka mal olmuş, bu kadar okunan, izlenen yediden yetmişe herkesin sevdiği bir efsaneye dönüşen bir yapıt daha var mıdır şüpheli...

 "Böylesine büyük ustalarımızın kadrini ancak seng-i musallada biliriz" yazmıştı Yaşar Kemal Ilgaz için. Ancak, bu kadar büyük bir başarının mimarı, Dolmuş Dergisi'nde küçük bir masada kaleme alarak bize bu eseri kazandıran Rıfat Ilgaz'ın kıymeti pek bilinmedi hala da bilinmiyor. Bu ayın 7'si ölüm yıl dönümüydü büyük ustanın, ne ses, ne seda...

Şeyma Subaşı gibi magazin figürlerinin kitaplarını konuşmakla meşgul herkes, kimse gerçek değerleri anmıyor...

Diğer Yazıları

En Çok Okunan Haberler
A Haber izleyen adama FOX Haber izleyen çocuktan ders gibi sözler1A Haber izleyen adama FOX Haber izleyen çocuktan ders gibi sözler
Fatih Portakal'dan Ekrem İmamoğlu'na iştirakler uyarısı 2Fatih Portakal'dan İmamoğlu'na flaş uyarı
RTÜK üyeliğine seçilen Bildirici: Cezalandırma yerine yönlendirme öne çıkarılmalı3RTÜK üyeliğine seçilen Bildirici: Cezalandırma yerine yönlendirme...
Rezil olmaktan korkmayın dedi! Öz babanın istismarını böyle anlattı4Rezil olmaktan korkmayın dedi! Öz babanın istismarını böyle anlattı
19 Temmuz 2019 Reyting sonuçları: Her Yerde Sen, Fox Ana Haber lider kim?519 Temmuz Reyting sonuçları: Her Yerde Sen...
Dilipak'tan korkutan uyarı: Sessizlik dönemi bitiyor; birileri fabrikasyon belgeler servis edecek6Dilipak: Birileri fabrikasyon belgeler servis edecek
Her Yerde Sen 7. yeni bölüm fragmanı: Selin ve Demir aşkı başlıyor7Her Yerde Sen 7. yeni bölüm fragmanı: Selin ve Demir aşkı başlıyor
Saadet Partisi'nden 15 Temmuz videosu: AKP'lilerin yüzde 60'ı tutuklanır8Saadet Partisi'nden 15 Temmuz videosu: AKP'lilerin yüzde 60'ı tutuklanır
Sputnik’ten flaş açıklama: Yavuz Oğhan’ı Davutoğlu yayını için uyardık9Sputnik’ten flaş açıklama: Yavuz Oğhan’ı Davutoğlu yayını için uyardık
Erhan Çelik’in gözaltına alınmasını Süleyman Soylu engellemiş10Erhan Çelik’in gözaltına alınmasını Süleyman Soylu engellemiş