Trevor Noah Dünya Kupasını Afrika kazandı sözlerini savundu: Fransa'da çok kültürlülüğün değil...

ABD'de The Daily Show adlı hiciv ve mizah programının Güney Afrikalı sunucusu komedyen Trevor Noah, Fransızların tepkisini çeken "Dünya Kupası'nı Afrika kazandı" şakasını savundu.

Eklenme: 20 Temmuz 2018 16:02 - Güncelleme: 20 Temmuz 2018 16:08

Noah, Pazar günü Hırvatistan'ı yenerek Dünya Kupası'nın sahibi olan Fransa yerine, takım oyuncularının yarısından fazlasının Afrika kökenli olmasına atfen Afrika'yı tebrik etmişti.

Fransa'nın ABD Büyükelçisi Gérard Araud bu yoruma tepki gösterip, Noah'nın futbolculara 'Afrikalı' diyerek, 'Fransızlık'larını inkâr ettiğini söyledi.

Araud, Noah'ya yazdığı mektupta şu ifadeler var:

"Bu, bir jest bile olsa, Fransız olmanın tek tanımının 'beyazlık olduğunu' iddia eden ideolojiyi meşrulaştırıyor."

"Fransa'da eğitim gördüler, futbol oynamayı Fransa'da öğrendiler ve hepsi Fransız vatandaşı. Ülkerleriyle, Fransa'yla gurur duyuyorlar."

The Daily Show sunucusu Noah, Çarşamba günü Twitter hesabından mektubu okudu ve futbolcuların 'Afrikalı' kimliklerinin de övülmesi gerektiğini söyledi.

Noah, büyükelçinin ne demek istediğini anladığını ve yorumlarının Fransa'nın aşırı sağcılarının 'saldırılarına katılmak' anlamına gelebileceği kaygısının da farkında olduğunu ifade etti. Ama sözlerinin de bağlamından çıkarılmaması gerektiğini savundu:

"'Afrikalı olduklarını' söylerken, onları Fransızlıklarından ayrı tutmuyorum, ama benim kendi Afrikalılığıma dâhil ediyorum."

Noah, bu ikiliği inkâr etmeye 'şiddetle karşı çıktığını' söyledi.

Fransız Büyükelçi Gérard Araud ise Noah'nın cevabının üstüne Twitter hesabından şu mesajı paylaştı: "@Trevornoah ile tartışmanın sonu. İkili kimliğe atıfta bulunmadı. 'Onlar Afrikalı. Bu yanık tene Fransa'nın güneyinde sahip olamazlar' dedi. Yani, Fransız olamazlar çünkü siyahlar dedi. Bu beyaz ırkın üstün olduğunu savunanların argümanı."

Tartışma, İslamofobi hakkında yazan ABD'li yazar Khaled Beydoun'un Twitter'da 'İkinci Dünya Kupası'nı aldıkları için Fransa'daki Afrikalılara ve Müslümanlara adalet' çağrısı yapmasının üzerine çıktı.

Çok sayıda paylaşım alan tweet'e kimileri destek çıktı, kimileri de eleştirdi.

Bazıları, bu mesajın, göç krizi ve son dönemde yaşanan saldırılar nedeniyle ülkedeki aşırı sağ siyaseti beseleyen ırk ilişkilerine dair tartışmaları tetikleyeceğini söyledi.

Noah hafta içinde de Instagram hesabından M Rifai'nin çizdiği, göçmen botu içindekilerin Fransa'ya kupayı uzatırken görüldüğü karikatürü paylaşmıştı.

Fransız büyükelçi Araud, Noah'ya mektubunda, 'oyuncuların zengin ve farklı geçmişlere sahip olmalarının, Fransa'daki çeşitliliği yansıttığını' söyledi.

Noah da buna "Baş belası olmaya çalışmıyorum ama bence bu Fransa'nın sömürgeciliğinin bir yansıması" yanıtını verdi.

Fransa etnik veri ve istatistik toplamıyor

Fransa, temel prensipleri ve evrensel değerleri uyarınca vatandaşlarının ırk, etnik veya dini geçmişleriyle ilgili istatistik ve veri toplamıyor.

Fransız büyükelçi bu değerleri hatırlatıp "Fransa, ABD'nin yaptığı gibi vatandaşlarının ırkları, dinleri veya kökenlerine atıf yapmıyor" dedi.

Noah ise 'renk körlüğü' olarak tanımladığı yaklaşımın Afrikalı göçmenlere ayrımcılığı durdurmadığını söyledi:

"İşsiz olduklarında, bir suç işlediklerinde veya nahoş şeyler yaptıkları düşünüldüğünde Afrikalı göçmenler oluyorlar."

"Yalnızca çocukları Fransa'ya Dünya Kupası'nda zafer getirdiğinde, onlara Fransız diyoruz."

Noah bu sözlerini bir örnekle genişletti. Malili göçmen Mamoudou Gassama, balkondan sarkan çocuğu binaya tırmanarak kurtardığı için Fransız vatandaşlığıyla ödüllendirilmişti. Noah, Gassama'yla ilgili, "'Şimdi Fransızsın' dediler. Ben de soruyorum 'Yani artık Afrikalı değil mi?'" dedi.

Eski ABD Başkanı Barack Obama da Fransız takımındaki oyuncuların kimlikleriyle ilgili konuşmuştu.

Hafta başında Johannesburg'da katıldığı Nelson Mandela etkinliğinde göçün olumlu yanına işaret eden Obama "Fransız futbol takımına bakın. Bana hepsi Galyalı gibi görünmedi. Ama Fransızlar" dedi.

Rahatsız edici ayrımlar

Lucy Williamson, BBC Paris muhabiri

Fransa, 1998'de Dünya Kupası'nı aldığında takımın etnik çeşitliliğini tanımlamak için 'Siyah, Beyaz, Arap' (Black-Blanc-Beur) sloganları atılması üzerine Fransız kimliğiyle ilgili ulusal bir tartışma başlamıştı. Çok çarpıcıydı çünkü Fransız kimliğinde ırkı veya dini tartışmak resmi olarak geçersiz bulunur hatta uygun görülmez.

Fransız devleti, tüm vatandaşlarının eşit olduğu ve eşit Fransız oldukları prensibiyle vatandaşlarının etnik kökenlerine ilişkin veri toplamaz. Ama göçmenler, işe girmek gibi, Fransa'da bazı koşulların göçmen adıyla veya beyaz olmayan bir suretle daha zor olduğunu söylüyor.

Fransa'nın sömürgeci geçmişi burada rahatsız edici ayrımlar yarattı. Bu ayrımlar, büyük şehirlerin planlanmaları gibi bazı alanlarda ortaya çıkıyor. Bazıları, Cumhuriyetçi ideallerin kökünün Fransa'nın beyaz Hristiyan tarihine dayandığı görüşünde. İslam'ın yeri konusundaki tartışmalar da bu gerilimleri yeniden gündeme getirdi.

Milli takım, Fransa'nın çok kültürlü yapısının nadir sembollerinden biri. Ama 20 yıl sonra gelen Dünya Kupası'yla farklı geçmişlere sahip oyunculardan oluşan takımın imajı, burada Fransız kimliğinden çok ülkenin göç konusuna yaklaşıma odaklanılmasına neden oldu.

(BBC Türkçe)