Sperm kalitesini etkileyen 12 nokta

Araştırmalar kısırlık vakalarının yaklaşık yüzde 30'unun erkeklerden kaynaklanığını ortaya koyuyor

Eklenme: 28 Aralık 2016 12:15 - Güncelleme: 28 Aralık 2016 12:56

Çocuk istiyor ve bunun için hazırlanıyor olabilirsiniz. Ancak müjleli haberi alamadıysanız bu durum sperm kalitesiyle ilgili olabilir. Erkekler için bu konuda dikkat ermelri gerek bir liste bulunuyor. 

Araştırmalar kısırlık vakalarının yaklaşık yüzde 30'unun erkeklerden kaynaklanığını ortaya koydu. 3'te 1'lik diğer bölümüis ehem kadaın hem de erkekler ile ilgili sorunlardan kaynaklanıyor. İşte Men's Health Türkiye'nin derlediği, spermleri etkileyen şeyler listesi. 

1- Kilo almak
Fazla kiloların olumsuz etkilediği şeylerden birisi de spermler. Aşırı kilolu olmak, sperm sayımı, sperm hareketi ve sperm morfolojisi (spermin şekli ve boyutu) gibi boyutlar üzerinde olumsuz etki yaratıyor. Vücuttaki fazla yağlar testosteronu estrojen hormonuna çevirdiği ve estrojen fazlasını sperm kalitesini ve oluşumunu olumsuz etkilediği için, fazla kilolu olmanın erkeklerde sperm açısından zararlı olduğu birçok çalışmada ortaya konuyor.



Tavsiye: Fazla kilolarınızdan kurtulun ve sağlıklı kilonuzda kalın. 

2- Testislerin aşırı ısınması
Şehir efsanesi değil. Testislerin fazla ısınması, sperm üretimini olumsuz etkileyebilir. Testislerin sperm üretimini doğru şekilde yerine getirebilmesi için, vücut sıcaklığınızdan daha düşük derecelerde olması gerekiyor. Sıcaklık düzenli olarak vücut sıcaklığınızdan yüksek kalıyorsa, problemlerle karşılaşma ihtimaliniz artıyor.

Çocuk sahibi olma planlarınız varsa, sauna ya da buhar odasıyla olan ilişkinizi tekrar gözden geçirmeniz gerekecek.

Dahası da var: Kucağınıza aldığınız laptoplar bile sıcaklık dengeleri ile oynayabilir. O yüzden bilgisayarınızı masanızda ya da laptop sehpası yardımı ile kullanmaya çalışın.

3- Ateş
Bazı hastalıklar, sperm sayımında geçici azalma yaratabilir. Yüksek ateş yaratan grip ya da diğer hastalıklar, birkaç ay süresince spermlerinizin sayısının azalmasına yol açabilir.

Dahası, vücut sıcaklığınız da yükseleceği için bu durumdan testisleriniz de etkilenecektir.

Sperm üretimi, sperm boşalma yolu ile dışarı atılana kadar 72 günde tamamlanıyor. Yani, 2 gün için bile ateş sorunu yaşasanız, sperm sayımının toparlanması 2-3 aylık bir süreci bulabilir.

4- Sigara
Birçok çalışma, sigara bağımlılığının sperm sayısını azalttığını, hatta hareketsiz ve anormal sperm sayısını arttırdığını gösteriyor. Reproductive Health’te yayımlanan yeni bir araştırmada ise, daha fazla sigara içtikçe sperm sayısının azaldığının altı çiziliyor.

Sigarayı bırakmak için elinizde sağlam bir nedeniniz daha var.

5- Alkol
Her gün birkaç kadeh alkol alıyorsanız, sperm sayınızı mahvettiğinizi bilmelisiniz. BMJ Open‘da yayımlanan bir araştırmada, haftada 5 ya da daha fazla kadeh alkol alan erkeklerin sperm sayılarının ve sağlıklı spermlerinin, haftada 1 kadeh alkol alan erkeklere kıyasla daha düşük olduğu ortaya çıktı.

Alkol alma olayını abartan erkekler (haftada 40 kadehten fazla) ise çok daha ağır etkileniyor: Sperm sayıları, haftada 1-5 kadeh arası içen erkeklere kıyasla %33 azalıyor.

6- Kafein
Kahve tutkunuz, spermlerinize zarar verebilir. Danimarka’da yapılan bir araştırmada, kafein ya da kola alışkanlığını abartan erkeklerin sperm yoğunluğunun ve sperm sayılarının az oranlarda da olsa azalma gösterdiği kanıtlandı.

Günlük kahve limitinizi 2 ile sınırlandırın.

7- Stres
Fertility and Sterility’de yayımlanan bir çalışmada, psikolojik stresin sperm yoğunluğunu azalttığı ve anormal spermlerin sayısını arttırdığı gösteriliyor.

İyi uyuduğunuzdan emin olun. Sağlıklı beslenin, düzenli egzersiz yapın ve stres seviyenizi kontrol altında tutun.

8- Tüm gün oturmak
Televizyon karşısında oturarak geçirdiğiniz süreler, spermlerinizi olumsuz etkiliyor. British Journal of Sports Medicine’da yayımlanan bir araştırmada, haftada 20 saatten uzun süre TV izleyen erkeklerin sperm sayılarının, neredeyse hiç TV izlemeyenlere kıyasla %44 azaldığı ortaya konulmuş.

Suçlunun televizyon değil; hareket etmeksizin oturarak geçirdiğiniz saatler olduğunu anlamışsınızdır.

9- Cep telefonu
Telefonlarınız yine suçlu. Bazı araştırmalar, cep telefonlarından yayılan radyasyonun sperm sayısını, sperm hareketliliğini ve morfolojisini azaltarak DNA hasarı oluşturabileceğini gösteriyor. Cep telefonlarından kurtulmak mümkün olmadığı için, erkeklerin cep telefonlarını testislerinden olabildiğince uzak tutmaları gerekiyor.

10- İlaçlar
Beta blokerler ve kalsiyum kanal blokerleri, kemoterapi ve diğer kanser tedavi yöntemleri, sperm üretimine zarar verebilir.

11- Testosteron ve steroidler
Düşük libido tedavisi için önerilen testosteron takviyeleri ve yasak yollardan kas inşası için alınan anabolik steroidler, spermler için çok ama çok büyük tehdit oluşturuyor. Bunun biraz ironik bir nedeni var: Bir erkek testosteron aldığında, vücudunu hormon seviyesinin yükseltildiği gibi yanıltıcı bir sinyalle kandırıyor; bunun sonucunda da testosteron üretimi duruyor. Sperm üretimi için bu hormona ihtiyaç duyulduğu için, testosteron olmayınca sperm de üretilmiyor. Testosteron takviyesi alınan her durumda bu tür üretim durdurmaları yaşanıyor.

12- Kimyasallar
Pestisitler, çözücüler ya da ağır metaller gibi birçok kimyasal ya da toksin, sperm sayısını arttırırken sperm anormalliklerini tetikliyor. Bu zararlı maddelere ise günlük hayatın çoğu yerinde maruz kalmanız mümkün.

Çözümü organikte arayın. Organik meyve ve sebze tüketmeye gayret edin. Çalışılan işte söz konusu maddelere maruz kalınıyorsa, koruyucu kıyafetler ya da yüz maskesi kullanılmalı.

Bir diğer suçlu ise, pet şişelerde, ambalajlarda ya da alüminyum konserve kaplarında bulunabilen BPA adlı kimyasal. Fertility and Sterility’de yer alan bir çalışmada, idrarlarında BPA seviyesi yüksek olan erkeklerin sperm sayılarının ve kalitesinin düşük olduğu belirtiliyordu.